PIP zyskał nowe uprawnienia. Co zmieniło się od 8 lipca 2026 roku dla pracowników i pracodawców?
PIP zyskał nowe uprawnienia. Co zmieniło się od 8 lipca 2026 roku dla pracowników i pracodawców?
10 lipca 2026

Organizator
Zorganizowane przez: WorkRadar.EU
Artykuł
8 lipca 2026 roku weszły w życie przepisy, które znacząco rozszerzyły uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Głównym celem zmian jest skuteczniejsza walka z przypadkami, w których umowy cywilnoprawne są wykorzystywane zamiast umowy o pracę, mimo że charakter wykonywanej pracy spełnia przesłanki stosunku pracy.
Jednocześnie warto podkreślić, że definicja stosunku pracy zawarta w Kodeksie pracy nie uległa zmianie. Zmieniły się natomiast kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy oraz sposób prowadzenia kontroli.
Co się zmieniło?
Do najważniejszych zmian należą:
- możliwość wydania przez inspektora pracy pisemnego polecenia usunięcia naruszeń już w trakcie kontroli;
- możliwość wydania przez Okręgowego Inspektora Pracy decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy, jeśli pracodawca nie zastosuje się do wcześniejszego polecenia;
- łatwiejsze kierowanie spraw do sądu pracy;
- szerszy dostęp PIP do danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz innych rejestrów publicznych;
- możliwość prowadzenia części czynności kontrolnych zdalnie;
- skuteczniejsze typowanie podmiotów do kontroli dzięki analizie danych.
Co to oznacza w praktyce?
Nowe przepisy są skierowane przede wszystkim przeciwko sytuacjom, w których pracownik formalnie wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia lub kontraktu B2B, ale w rzeczywistości pracuje jak etatowy pracownik.
Przykładowo:
- wykonuje pracę w określonych godzinach;
- pracuje w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę;
- podlega bezpośredniemu nadzorowi przełożonego;
- wykonuje polecenia służbowe.
W takich przypadkach Państwowa Inspekcja Pracy dysponuje obecnie znacznie skuteczniejszymi narzędziami do reagowania na naruszenia przepisów.
Czy umowy B2B i umowy cywilnoprawne stają się nielegalne?
Nie.
Nowe przepisy nie zakazują zawierania umów B2B ani umów cywilnoprawnych.
Nadal są one w pełni legalne, o ile odpowiadają rzeczywistemu charakterowi współpracy. Celem zmian jest ograniczenie przypadków, w których tego typu umowy są wykorzystywane do zastępowania stosunku pracy, mimo że faktycznie pracownik wykonuje obowiązki na takich samych zasadach jak osoba zatrudniona na etacie.
Dlaczego to ważne?
Dla pracowników nowe przepisy oznaczają większą ochronę ich praw oraz skuteczniejsze egzekwowanie przepisów prawa pracy.
Dla pracodawców są sygnałem, że wybór formy zatrudnienia powinien być zgodny z rzeczywistym sposobem wykonywania pracy. Warto przeanalizować obowiązujące umowy i upewnić się, że odpowiadają one faktycznym warunkom współpracy.
Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy mają ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych, poprawić ochronę pracowników oraz zapewnić bardziej uczciwe warunki konkurencji na polskim rynku pracy.